Fam. Buijs


Reisverslag Bali


13 november 2001, dinsdag en 14 november 2001, woensdag (verslag Reina)
We vertrokken uit Elden met ons vieren en bagage, in de auto met Hettie en Ans. De rit naar Schiphol verliep uitstekend, geen file’s. Nadat we de koffers hebben ingeboekt en de tickets hebben gekregen, gingen we koffie drinken in het panorama café. Darna afscheid genomen van Ans en hettie, liepen we door de douane richting vliegtuig. Onderweg de nodige tax free winkels gezien (en niets gekocht), zagen we ons vliegtuig (foto gemaakt). Een grote belevenis, we hadden nog nooit gevlogen en daar stond het vliegtuig. Wat groot was dat ding zeg… En binnen veel stoelen etc., we konden op een rij zitten. En daar gingen we, kloppend hart en een beetje gespannen, maar wat viel het mee…..

We hadden het gevoel dat we stil stonden, het viel reuze mee. We werden verwend met drankjes, eten etc., de verzorging en service was erg goed. De eerst vlucht duurde 12 uur en 20 minuten, naar Singapore. In Singapore uitgestapt en het vliegveld van binnen gezien. Wat een mooi vliegveld, heel schoon, tapijt op de vloer, veel winkeltjes en veel planten en orchideeën. We zijn er ongeveer een uur geweest.

Daarna vertrek naar Jakarta, een vlucht van anderhalve uur. We kregen weer een lunch, we zaten toch wel wat vol. Uitstaoppen in Jakarta. Dit vliegveld zag er anders uit dan Singapore. Prachtige betegelde vloeren, heel erg schoon, hier hebben we een uur gewacht op de volgende vlucht naar Denpasar (Bali). Deze vlucht duurde ongeveer drie uur., en toen hadden we het ook wel gehad het vliegen. Ondanks dat het zo spannend was, hebben we erg genoten van de reis. Weing slaap, een lange zit maar een hele indrukwekkende belevenis. Aankomst in Denpassar, het was Balinese tijd 17.30 uur.

We hadden een beetje een rare ervaring, normaal krijgt elke buitenlandse toerist een pascontrole. Maar Piet en Reina liepen met de Indonesische mensen/touristen mee, waardoor er geen paspoortcontrole plaatsvond. Helaas voor Fred en Miene, die werden teruggestuurd naar het loket waar de grensdocumenten werden gecontroleerd en een stempel in hun pas werd gezet.

Toen de koffers ophalen en bij een lopende band wachten op… komt mijn koffer wel? Fred had bemerkt dat zijn koffer gecontroleerd was, we konden dit voorstellen gezien de inhoud van de koffer, bouwspullen en dergelijke. Nadat we dragers gevraagd hadden om de koffer door de bagagecontrole te loodsen, moesten we toch gecontroleerd worden. Eerst Piet zijn koffer open en ja hoor, daar kwamen de deurklinken. Tja, geen normale toeristen dus de andere koffers moesten ook gecontroleerd worden. Fred had daar geen zin in, want in zijn koffer zaten naast deurklinken ook andere zaken die niets met toeristen te maken hebben, Reina haar koffer moest ook open, maar ze kon de sleutel niet vinden etc. Fred stuurde de douane een beetje aan en liet snel de kofferdragers in ieder geval alvast twee koffers naar de auto en chauffeur brengen. Reina en Piet een beetje paniek, de koffer moest open. Fred kwam snel terug en had er wel een beetje genoeg van. Niet wachten op wat de douaneman er van vond, maar gewoon vertellen dat de koffers meegingen en ook DOEN. Verbouwereerd bleef de douaneman achter (spannend he?)

Kennisgemaakt met de twee broers van Ketut, de chauffeur en gastheer en we stapten in de auto. De koffers gingen met een andere auto naar Pandan House.

In de auto voelden we pas hoe moe we waren, we hadden er zo’n achtentwintig uur opzitten met maximaal anderhalf uur slaap. En toch nog een autorit van twee en een halve uur. Knikkebollen van de slaap, vele indrukken opdoen tijdens de rit (het was wel donker maar veel verlichting) reden we naar Tirtagangga. Hele mooie beelden gezien, vele winkeltjes (toko’s), drukke wegen en veel aangehoord van Fred. Het leek wel of Fred wakker was geworden, hij vertelde maar door over Bali.

Aankomst in Pandan House en wat een huis zeg… Zo mooi, prachtig gewoon. Huizen bekeken, badkamers etc., romantisch verlicht, toch nog koffers uitgepakt, koffie gedronken en de gastvrouw had gezorgd voor fruitschaaltjes. Honger hadden we niet, wel dorst. Na twee uurtjes, half twaalf lokale tijd, zijn we gaan slapen. Direct als een blok in slaap gevallen.

15 november 2001, donderdag (verslag Reina)
's Morgens wakker worden, een prachtig uitzicht, en paradijs gewoon. Opkomende zon, een beetje nevel en uitzicht over de sawa’s. Zo mooi, wolken fantastisch verlicht door de zon, hanengekraai, krekels, vogels, etc. En… om zes uur 's morgens kregen we thee van Raka, onze gastvrouw.

Om acht uur ontbijt, pancake, toast en fruit. Het normale ochtenritueel, douchen etc. en toen hebben we eerst koffie gedronken op de veranda en alles zo om ons heen goed bekeken. Klaar voor een wandeling in de omgeving.

Het begon al goed, Piet stapte in het water/modder, op zoek naar zijn schoenen. Verder lopend naar de buren, alwaar voorbereidingen waren voor een huwelijk. Wat we daar zagen hebben we nog nooit gezien. We werden eerst uitgenodigd om wat te drinken en rond te kijken en wat was er toch veel te zien. Een varken aan een touw, vast aan een boom wachtend op zijn slachting. Op de grond zo’n twintig mannen zittend en allemaal waren ze bezig om its met het vlees te doen. Vlees snijden, kapot slaan, met een bamboe paal in een schaal slaan om gehakt t maken, Op grote vuren stonden pannen met vlees te koken, honden erom heen te wachten op het afval. Kruidenmixen werden gemaakt, vrouwen waren bezig met Hindoe rituelen, mandjes maken, bamboe vlechten, vrouwen met hun (mooie) kinderen, korven met hanen (voor de hanengevechten). Vanalles krioelde door elkaar heen, zo’n vijftig mensen bij elkaar, de trouwerij aan het voorbereiden. We hebben daar thee gedronken met een rijstkoekje in een bananenblad. We hebben onze ogen uitgekeken, foto’s gemaakt, de vrouwen wilde graag met de kinderen op de foto. Te vermelden is zeker de keuken die we gezien hebben, een zwart hok met een brandend vuur waarop drie pannen stonden te koken op een houtvuurtje. Niet voor te stellen dat dit een keuken is maar wel in Bali een normale keuken is.

Daarna verder gelopen door de sawa’s, begeleid door drie jongetjes,genietend van de natuur en het uitzicht. Fred kwam nog Nederlanders tegen die hij kende, zij waren voorbereidingen aan het treffen voor het bouwen van hun huis. Langs een kabbelend riooltje/beekje gewandeld, op pad naar het waterpaleis. Onderweg zagen we verschillende hutjes, daar werden drankjes en etenswaren verkocht, verschillende planten en bomen bewonderd. Op het einde van de weg hadden we het bovenaanzicht op het waterpaleis.

Vroeger woonde hier de Radja en gebruikte deze plaats als een zomerverblijf. Verschillende waterbekkens, met beelden waar water uitkomt, helaas er werd nu gerenoveerd. Er om heen waren er winkeltjes en we hebben nog even kennisgemaakt met een Amerikaanse vriend van Fred en zijn kunst bewonderd. Langs de grotere weg terug gelopen naar pandan House. Op weg met enige verbazing gekeken naar het verkeer (lawaai, stank, getoeter) en uiteindelijk aangekomen in het dorpje Temega.

Wat we daar zagen……een geslacht varken werd schoongemaakt op de asfaltweg, een paal werd in een andere varken geschoven via anus door mond (wordt je al niet misselijk?). We zagen een donkere wolk hangen, het was bloed heet, we dachten dat het zou gaan regenen maar nee hoor. We waren erg heet, een beetje verbrand in het gezicht en verlangend naar een drankje. Uitgeput vielen we neer op de bankstellen op de veranda. Rond een uur of zeven zijn we gaan eten. We hebben rijst, kippevlees, satestokjes (heet van smaak) tauge met pindasaus en varkensvlees in sojasaus. Het was erg lekker. Daarna thee gedronken op de veranda, nog even nagesproken over de dag en een beetje moe naar bed gegaan.

We hebben erg lekker geslapen maar waren al rond een uur of vijf op om de zonsopgang te bekijken.

16 november 2001, vrijdag (verslag Miene)
Na de fantastische zonsopgang hebben we een ontbijt gehad rond acht uur bestaande uit een gebakken ommelet, toast met verschillende soorten honing en vers fruit (ananas, mango en papaja).

Om negen uur lekker een beetje gezond op de veranda maar snel een ander plekje uitgezocht gezien de hitte (zijn jullie al jaloers?).

Tien uur de masseur voor Fred en Reina. Reina had een fantastisch uurtje, lekker gekneed en alle knopen eruit! Kan weer een week er tegen aan. Miene maakte wat grapjes over ja, ja lekker gemasseerd…

Na de koffie zijn we naar het stadje Amlapura gegaan om daar te winkelen en de markt te bezien. Schrik niet maar….hoezo winkelen en markt. Slechte gebouwen, stoepen nog erger dan in Elden, open riool, dikke mevrouw met satestokjes/benen wijd/geutegat, stinkende markt, maar wel mooie sarongs gekocht.

Piet kon er niet tegen (hij wil sowieso nooit winkelen), alle begrip gezien de conditie van deze markt.

Na dit bezoek terug naar Pandan House alwaar we fris en kaas hebben gehad. Rond drie uur zijn we naar de banjar gegaan (dorpje) alwaar we uitgenodigd waren voor een huwelijksfeest. Allen gekleed in sarong, en dat was echt een belevenis.

Wandelend door de sawa bereikten we het erf van de vader van de bruidegom. Op het feest waren zo’n 50 of misschien wel meer mensen aanwezig, zo’n feest is voor alle buurtgenoten. We werden geleid naar een soort podium alwaar een vloerkleed op de grond lag. Daar mochten we gaan zitten en al snel hadden we vele toeschouwers. We werden goed bekeken en we voelden ons zoals Maxima. Na zo’n half uurtje was dit bekijken wel over en konden we ons vrijer bewegen. Reina heeft gekeken naar het spel ‘muntje gooien’ kijken, we hebben gekeken naar een oude priesteres. Ze zat boven op een tafel, behangen met kralen en andere sieraden en troffeeen. Verheven op haar troon keek ze uit op een geroosterd speenvarken, fruit, eieren, mandjes met rijst en alle andere goede gaven voor de goden. Na de huwelijksvoltrekking zat het werk er voor haar op en moest ze zich publiekelijk omkleden. Fantastisch Middeleeuws ondergoed, na omkleden moest ze van de tafel afgebeurd worden en werd ze achter op een moterfiets gezet en afgevoerd. Toen brak de hel los, alle dames gingen hun offers halen uit een slaaphuisje, droegen het op hun hoofd naar het huis van de bruid. Wij natuurlijk met z’n allen er achter aan en hebben daar thee gedronken. Reina, Piet en Miene werden in de keuken gelokt, Piet ging er al snel uit. Reina en Miene moesten op een tafel gaan zitten, het kookvuur werd stevig opgestookt zodat de dames het lekker warm kregen.
Na thee gedronken te hebben, het erf en haar gebouwen te hebben gezien, hebben we de meute verlaten en zijn naar Pandan House gewandeld. Wat een belevenissen vandaag. Zes uur "thuis", het werd al donker. Lekker wat gedronken en om acht uur werd het dinner geserveerd in het eethuis. We aten rijst, tempe met pinda’s, boontjes varkenvlees en rundvlees in sojasaus. Lekker gegeten, daarna koffie en toen dit dagverslag geschreven. Om 23.00 uur zijn we naar bed gegaan.

17 november 2001, zaterdag (verslag Piet)
Vanmorgen opgestaan 7.00 uur, gedouchd en daarna buiten nog naar het rijst maaien gekeken. Rond 9.00 uur onbijt, we hebben ommelet, toast met honing, fruit en thee. Na ontbijt heeft Piet de rozen gesnoeid in de tuin van Pandan House. Daarna gereedgemaakt voor een excursie naar de vulkaanberg Gunung Agung, tempel Besakih en Lake Batur. Half elf vertrokken met de auto, Nyoman de chauffeur heeft nog gezorgd voor fris en bier in een koelbox. De eerste stop was bij een zilverwerkplaatsje en de winkel. Reina heeft daar een armbandje gekocht en Miene heeft twee broches gekocht. Daarna verder gereden en een tussenstop gemaakt om van een prachtig uitzicht te genieten over sawa’s. Uiteindelijk aangekomen bij de tempelberg. De wegen waren in het binnenland erg slecht, onderweg ook huisnijverheid tegengekomen bijv. stenen maken, houtsnijwerk e.d. Op de parkeerplaats aangekomen moesten we ons in de sarongs kleden, leuk en grappig om te zien. Een hele klim langs vele winkeltjes die smachten om kopers. Boven aan de weg uiteindelijk het tempelterrein maar we moesten nog verder omhoog. We moesten een verplicht een gids nemen die ons begeleidde in het tempelcomplex. In dit complex waren vele ceremonien gaande, elke familie in bali heeft hier een tempelterreintje. Besakih is dus een verzameling van familietempels, de moeder tempel. Miene en Fred zijn echt helemaal "boven" geweest ("de hemel"), ze kwamen gelukkig wel terug.

Teruglopend zijn we nog wat gaan eten en drinken in een restaurantje waarna we bij de winkels nog wat inkopen hebben gedaan.

Toen op weg naar het vulkaan meer (Lake Batur), een weg die goed omhoog ging. Uitstappen en kijken over een mooi water, kleine dorpjes aan het meer en zwarte bergtoppen. Erg mooi. Op de terugweg naar Pandan House zijn we nog bij een huisnijverheid gestopt, dames die m.b.v. een weefgetouw mooie sarongs aan het maken maken. Nog even gekeken in de winkel maar niets gekocht.

Toen echt naar "huis", even gestopt in Candidasa om geld te wisselen en daarna de rit naar huis. Om 19.00 uur waren we er en een uur later hebben we gegeten. Het diner bestond uit gebakken aardappelen, rijst, groentenmix en twee soorten vlees. Daarna nog dit verslag gemaakt. Slapen.

Zondag 18 november 2001 (Reina)
Gebruikelijk ritueel, opstaan rond 6.00 uur, douche, ontbijt. Miene, Reina en Piet zijn door de sawa’s gaan wandelen maar op een gegeven moment konden zij niet verder omdat er veel water stond. Op blote voeten konden we verder, toch maar niet gedaan. Terugkeren en via de kampong een wandeling maken, maar helaas… ook daar was te veel water. Terug naar Pandan House en toen naar het waterpaleis gaan wandelen. Een mooie wandeling, mooie bomen, kwamen we bij het paleis aan. Toen we beneden waren kwamen we al jongetjes tegen die vroegen om geld. Toe zijn we ergens gaan zitten en daar werden we weer lastig gevallen door mensen die ook weer geld wilden hebben. We zijn uiteindelijk teruggegaan naar Pandan House. Wel heerlijk gewandeld en veel gezien. De lunch hier gehad, gedut en daarna een spontane excursie naar het plaatselijk ziekenhuis. Piet is thuis gebleven.

Wat we daar zagen is met geen pen te beschrijven. Een ziekenhuis bestaande uit verschillende gebouwen. Een gebouw waar ziekenkamers waren, vieze bedden, smerig buiten, bezoek zit buiten op de gond aangrenzend aan de ziekekamer, bezoekers zitten te eten en gooien alles van zich af, de familie verzorgt ook de zieke (wassen, eten geven etc.) Operatie gebouw zag er schoon uit maar wel erg ouderwets. Daarna zijn we binnen gegaan in de polikliniek. Daar was een man binnengebracht, liggende op een roestig brancard, met een catheter, en vrouw stond er bij. Een hele trieste omgeving, bloed op de grond, de muren vies, etc. Dan maar hopen dat je GOED geholpen wordt. We waren er allen behoorlijk van aangeslagen.

Daarna zijn we gegaan naar het dorpje Ababi, ligt tegen Tirtagangga aan. Daar hebben we de meubelmaker bezocht in de stromende regen. Want het was erg hard gaan regenen (tropische buien zijn erg kort maar enorm veel). Daarna zijn we de oudste zus van Ketut gaan bezoeken. Daar hebben we thee gedronken op een matje, een rijstkoekje (zwarte rijst met palmsuiker, geplet) gegeten.

Daarna naar huis, Piet zat lekker op de veranda en had gekeken naar het maaien en dorsen van het rijst en was verbaast over de hoeveelheid regen die naar beneden was gevallen (onweer).

Daarna weer eten, we hebben binnen gegeten. Kaarsen bij het dinner, was maar goed ook want de elektra viel uit. We waren allemaal moe en zijn naar bed gegaan.

Maandag 19 november 2001 (Miene)
Wakker worden, wassen en ontbijt. Na de koffie zijn we naar een lokale lagere school gegaan. Fred had een grote bundel met pennen bij zich om weg te geven. We zijn de klasjes ingegaan (klaslokalen bestaan uit 2 klassen met maximaal 40 leerlingen), de meisjes en jongens erg enthousiast. Reina en Miene hebben nog gekeken welke schoolboeken ze gebruikten en zijn daarna weg gegaan. Een erg leuke ervaring, allemaal kinderen in uniformen met “lekkere” bekkies.

Daarna een bezoek aan "het paleis", dit is de plek waar de plaatselijk radja vroeger zijn "groots palies" had. Nu is het een plek die bijna in elkaar stort, weinig activiteit heeft maar wel aardig is om te zien (een engelse uitleg wordt meegenomen naar huis om e.e.a. na te kunnen lezen).

Daarna zijn we naar de moeder van Ketut gegaan. Onderweg gestopt om in een winkel kado’s te kopen. Fred ACHTER de toonbank (die grapjas) om te verkopen, om te pingelen en om uiteindelijk weer weg te gaan. Via een onmogelijke weg naar de moeder van Ketut gereden. We konden met de auto niet bij het huis komen en hebben een weg er naar toe gewandeld. Prachtige natuur, een gastvrije ontvangst en direct ook kennismakingen met de familie. Ze hadden ons verwacht, een schoondochter was speciaal niet naar het werk gegaan (dat kan zomaar, hier wel), kokosnoten werden open gehakt om ons de klappermelk te drinken en het vruchtvlees te eten. Ook zoete aardappelen gegeten (niet te kanen) en gelukkig hadden we ook een lunch mee laten nemen door de chauffeur. De omgeving is prachtig, niet te beschrijven. Een heel lief en warm ontvangst, geconfronteerd met een geheel andere levenwijze. Goed om hier even te zijn.

Teugreis in de namiddag naar Pandan House, lekker een drankje en het reisverslag maken. Op de veranda nog wat gedronken, het ging regenen. Binnen gegeten, was erg lekker. Nog koffie gedronken, video gekeken wat was opgenomen van de vakantie en daarna is de familie en Fred naar een feest gegaan. Wij zijn op tijd naar bed gegaan.

Dinsdag 20 november 2001. (Reina)
Vanmorgen om 6.30 uur werden we gewekt door Fred met een kopje thee en een felicitatie. We waren onze trouwdag bijna zelf vergeten. Namens onze familie werd ons deze dag aangeboden, het was nog geheim wat er vandaag zou gebeuren. Bij de koffie, waar trouwens erg lekkere koekjes bij werden geserveerd, kwamen we er achter hoe de dag er uit zou gaan zien. Nog even een sience fiction film gezien op de VCD. Het was een hele verrassing wat mijn (klein)kinderen voor ons in petto hadden. Een speciale feesttaart werd gebracht, we hebben samen de gehele familie koffie gedronken, de familie had zich speciaal aangekleed. Tijdens de koffie werden we gefeliciteerd door allen en we hebben gesprekken gehad over onze families. Na de koffie werd ons verteld dat we als huwelijksparen, op z’n Balinees, gekleed. (zie video). Daarna werden er buiten en binnen foto’s gemaakt en video. Maar toen kwam de aap uit de mouw, we kregen een muziek en dansgroep op bezoek (Genjek), er werden speciale fruit en sierschalen (vorm van een pyramide) neer gezet, bankstellen op de veranda bijelkaar geschoven en een speciale voorstelling gearrangeerd. Ongelofelijk mooi en bijzonder om te horen. Vooraf is uitgelegd Wat zij zouden gaan spelen, HOE ze het deden en welke verhalen er werden uitgebeeld.

Zie hiervoor de video. Ongelofelijk mooi en bijzonder, we hebben erg genoten. Het was allemaal een hele grote verrassing! Nadat na zo’n twee uur de muziek en dans was afgelopen, hebben we nog in onze Balinsche kleding foto’s en video gemaakt op een Balinesche bank met parasolletjes e.d.

Na dit alles konden we weer in onze eigen kledij, gelukkig want je moest eens weten hoe strak en warm de Balinesche kleding zit. Na dit alles hebben we nog wat nagezeten op de veranda en zijn met de gehele familie naar een restaurant gegaan in Candidasa.

Woensdag 21 november 2001
Na ontbijt etc. vertrek naar Klungkung. Hier staat een justitie paleis, oud en een beetje vervallen. We hebben kranten ingekeken uit 1908, uit de Nederlandse overheersingstijd. Op de parkeerplaats werden we overvallen door vrouwen die o.a. sarongs wilden verkopen. Fred, torenhoog uitstekend boven deze vrouwen, ging rustig een onderhandeling aan om vijf sarong rokken te kopen voor zijn koninginnenmarkt in Nederland. Van daaruit naar Den Pasar, onderweg kregen we een lekke band die de chauffeur snel herstelde, alwaar we een markt hebben bezocht. Een overdekte markt, onbegrijpelijk hoeveel artikelen en voorraad ze daar hebben, kleine winkeltjes in een overdekte markt, heel veel houtwerk en textie, in de kleinste ruimtens werd nog handel bedreven. (ter grote van bijv. twee toiletten). We hebben daar Balinese dames in het hout gekocht, in een winkeltje waar Fred al jaren komt. De verkoper was zo vriendelijk dat hij ook nog gratis een paar souvenirs meegaf. Fred heeft flink uitgepakt, veel gekocht voor zijn markt. In deze markt hebben we wat gedronken en gegeten en daarna op weg naar Kuta alwaar we een hotel hadden gereserveerd. Nadat we de formulieren hadden ingevuld en onze kamers hadden betreden, zijn we vrij snel op pad gegaan. We zijn eerst naar een geldwisselaar gegaan, daarna in een airconditioned restaurant wat gedronken (wat is Kuta toch HEET en ook VIES), een heel mooi Japans hotel bezichtigd (zie brochure) om daarna zonsondergang op het strand mee te maken. Bijzonder.
Daarna en lux warenhuis ingegaan, Miene heeft daar een zijden sjaal gekocht, en daarna terug naar het hotel. Piet en Reina hebben nog hun kamer verwisseld omdat de aangeboden kamer niet goed was.

In het restaurant, verbonden aan het hotel, een diner gehad en daarna naar bed.

Donderdag 22 november 2001
Twee programma’s, een voor Reina/Piet/Miene en een voor Nyoman en Fred.
Nyoman/Fred eerst naar de bank en daarna samen met Miene al vroeg een ontbijt, Reina en Piet kwamen wat later. Fred en Nyoman hebben nog promotie gemaakt voor Pandan House bij een aantal andere Nederlandse gasten. Daarna programma gesplitst. Fred en Nyoman gingen naar de Makro, daarna een leerwinkel opdracht gegeven om een jas na te maken. Reina/Piet en Miene zijn naar het strand gegaan en hebben daar een lekkere strandwandeling gemaakt aan de Indische Oceaan. Lekker met de voeten en benen in het water, anderhalf uur gewandeld. Daarna terug naar het hotel en daar kwamen we Fred en Nyoman tegen. Die zijn nog even wezen zwemmen om daarna gezamelijk te vertrekken naar Ubud (kunstenaarsdorp).

Daar zijn we eerst naar een apenbos geweest alwaar we de apen bananen hebben gevoerd. Toen een heerlijke fruitcoctail en gebak besteld in een leuk café. Daarna naar de plaatselijke markt waar Fred weer zijn inkopen gedaan heeft. Natuurlijk weer met goed afdingen. Toen met de auto terug naar Pandan House, onderweg nog gestopt voor geld wisselen en wisky kopen voor Piet.
We waren erg blij om weer in Pandan House te zijn, dit omdat de bezochte steden ontzettend warm waren, er eigenlijk ook niet zoveel aan was (drukte, smerig, aangeklamp om iets te kopen) en het eten bij Raka, onze gastvrouw, erg goed is.

Vrijdag 23 november 2001
Rustdag! We hebben alleen een wandeling gemaakt door de kampong, je weet niet wat je daar ziet. Armoede, smerig, hutjes, kippen/varken/honden lopen los, e.d. 's Avonds een film gezien, 99 Dalmatiers. Op de veranda nog een drankje genomen en toen naar bed.

Zaterdag 24 november 2001
Ook weer rustdag. S’Morgens masage gekregen en daarna naar het land van Ketut gelopen. Ketut heeft daar 34 are land gekocht om een resort te gaan bouwen. Daarna naar een huis gewandeld, eigendom van een Nederlands en Balinees echtpaar uit Brabant, Fred heeft daar foto’s genomen van een nieuw huisje.

Een heerlijke fruitcoctail van Raka gekregen, beetje geslapen, daarna een wandeling in de regen door de sawa’s met ieder een paraplu (leek wel een processie, zie foto door Piet gemaakt). Heel erg leuk. Eten etc., weer een dag om. Miene is haar oorgesuis kwijt, verloren in het vliegtuig. Reina is haar pijn in de rug kwijt, de masageman heeft dat naar zijn huis meegenomen. Het gaat dus erg goed. Piet is in zijn sas, heeft te eten en te drinken. Op naar de dag van morgen. Oh, ja, de provider (om te emailen) ligt er al een aantal dagen eruit, emailen is dus niet mogelijk. Jammer maar in Bali is zeker niet alles 100%. Storingen kunnen voorkomen, we hebben ook al een elektriciteitsuitval gehad. Maar goed, alles wordt uiteindelijk weer opgelost.

Zondag 25 november 2001
Lekker rustig wakker worden, ontbijt en koffie. Een koelbox werd gereed gemaakt met lunch (pannekoeken, fruit) en drankjes. Daarna naar het strand gereden, het laatste stuk moesten we wandelen omdat de weg erg slecht was. De weg ging stijl naar beneden, kokosnootbomen, rietjes hutjes, vrouwen met grote manden op hun hoofd, zo kwamen we aan het strand.

Het strand had wit zand (uniek voor deze streek, normaal is het strand in deze omgeving zwart/lava gesteente) met vissersbootjes en een klein eet/drink tentje.

Een man kwam op ons af, hij bood zijn diensten aan om met een boot de Indische Oceaan op te gaan. Achteraf bleek dat deze (mooie) man een soort “makelaar” was en ons loodste naar andere vissermannen, die soms nog tanden hadden, slecht in kleding, grote broeken (Reina heeft nog gekeken of er iets te zoeken was in de broekspijp) m.a.w. er dus NIET uitzagen. De mooie man ontving waarschijnlijk provisie over de prijs om de boot te huren. Reina, Miene en Nyoman (onze chauffeur werd beschermer voor de dames) zijn in de boot gegaan (figuurlijk), ze pasten precies met hun grote lijven in het bootje. De boot was gemaakt van een grote dikke boomstan en aan elke kant stabilisatoren van banboepijpen. Met een klein beetje angst zijn ze de oceaan opgegaan, ze waren er niet van af te slaan, zo leuk vonden de dames het. Lekker weer, niet te veel zon en een beetje wind, kijken naar de kustlijn, genietend van het avontuur.

Dit heeft zo’n uur geduurd, daarna terug veilig en wel aan land. Toen hebben we geluncht, Reina heeft schelpen gekocht van een oud mannetje en vrouwtje. Daarna zijn de dames en Piet met hun voetjes het water in gegaan en hebben wat gewandeld. Het was een heerlijke middag.

Fred heeft een masage gehad tijden de boottocht, een massage met aloe vera sap, vers uit de vetplant.

Daarna terugwandeld naar de auto, een flinke klim terug. Op de terugreis naar Pandan House werd nog gestopt bij een Nederlands bungalow parkje. Hier hebben we nog wat gekeken en Fred heeft nog wat informatie opgevraagd i.v.m. zijn/hun plannen om een klein resort te gaan beginnen. Tegen half zes terug in Pandan House, lekker gekleurd weer van de zon. Tegen half acht het dinner.

Maandag 26 november 2001
Een heel druk programma, in ieder geval de afstanden waren groot. We zijn zo rond 11.00 uur vertrokken, een beetje laat maar Fred/Gede de gastheer moesten het werkvolk (timmerman, schilders) nog aan het werk zetten. Op weg naar Singaradja, de voormalige hoofdstad (tot 1958) van Bali. Daar wilden we een historische biblotheek bezoeken en een huis van een vriend van Fred. De reis naar Singaradja was 95 kilomters maar wat een tocht zeg. De wegen erg hobbelig, net een wasbord. De omgeving was kaal, door vulkaan uibarstingen (lava) zag het er erg dor en verlaten uit. Dichter bij Singaradje werd het weer beter, Sawa’s. Uiteraard ging de weg langs de oceaan, dit was weer prachtig om te zien, prachtige hotels gelegen aan stranden. De stad zelf was wel goed, beter dan Den Passar. Mooie (koloniale) huizen, brede lanen en toch wel een economische activiteit (winkels e.d.).

We waren rond 13.00 uur in de historische bibliotheek. We hebben daar LONTAR geschriften bekeken (in houten dozen liggen repen/lamellen van palmblad waarin inscripties gekrast waren in de taal Sansekriet, een hele oude balinesche teken taal te vergelijken met bijvoorbeeld Chinees of Japans). Heel mooi om te zien. En wat werd mogelijk….??? De ambtenaar die daar werkte als archivaris wilde voor Reina en Miene een LONTAR blad uit gaan krassen met hun naam, geboortedatum en bezoekdatum, zowel in gewone schrijftaal als ook in Sansekriet. Leuk he!!!

Daarna nog een aantal registers ingekeken. Fred wist (en had een copy thuis in Nederland) dat BERLAGE, een beroemde architect in Nederland/Kroller Muller-het St. Hubertus slot/beurs van Berlage, Bali had bezocht en in deze bibliotheel zijn reisverslag had liggen. En wat bleek in de registers….de naam BUIJS stond er in. Uiteraard een copy laten maken van het artikel.

Daarna zijn we naar een kuuroord gegaan. Een oord waarbij de basins in Balinese stijl waren ontworpen, het water puur uit de bron verrijkt was met zwavel, een echt kuuroord. Het ligt mooi in de natuur, omgeven door palmbomen, bougainville en andere bloemen. Een restaurant, hoog gelegen en uitkijkend op de baden. Een fantastische plek. Fred heeft nog “gekuurd” en we hebben daar een lekkere lunch gehad. Fred had gisteren een enorme harde massage gehad (een bijna botbreker) waardoor zijn honger nauwelijks te stillen was. DUS….een dubbele lunch voor hem. Een hele grote BIG MAC (15 cm) en een ommelet met kaas en tomaat. De anderen hadden Fuyung Hai en de chauffeur een nasi.

Daarna terug naar Singaradja en onderweg hebben we (gratis) druiven gehad. Bali heeft een kleine wijnproduktie. Lekkere zoete kleine blauwe druiven. In Singaradja heeft Fred een huis bezocht van een vriend van hem, hij wild efoto’s hiervan maken. Een kleine christelijke gemeenschap (kerkje) had een ruimte gehuurd en een familie huurde het achterhuis. Daarna naar huis, een rit van zo’n twee uur over die slechte wegen. Ook nog donker, mensen zittend op de weg, bromfietsen zonder licht en veel vrachtverkeer.

Thuis in Pandan House wachtte een dinner op, rijst/groente/maiskoekjes/vlees en fruit toe. Een beetje moe, op tijd naar bed.

Dinsdag 27 november 2001
Een rustige ochtend, een beetje geluierd. Pandan House werd "opgeknapt", het dak (heel erg hoog) werd door een aantal mensen geverfd (ongelofelijk hoe die mensen op een dak kunnen werken). Koffie gedronken en rond een uur of twee s’middags naar het huis van Nyoman, onze chauffeur. Daar werd een ceremonie gehouden ter ere van het half jarige bestaan van het dochtertje. De bedoeling was dat een priester een ceremonie uitvoerde waardoor het kind weer verder kon. Een stuk haar werd afgeknipt, wierook en heel veel offers werden aan de goden aangeboden (kip, fruit, rijst, een varken), het kind moest met haar blote kont in een bak met water waar vissen in zwommen. Een korf werd over haar heen getrokken (voordat dit gebeurde zat een klein kippetje onder die korf) en ze moest een gouden sieraad uit het water meenemen. Veel gezang en gebrom, mantra’s en de priester beeindigde uiteindelijk de ceremonie. Later zou bij de baby het haar geheel geknipt worden (twee ceremonies, een bij 3mnd./dan mag de baby de grond betreden, de andere zoals reeds beschreven). Een rare vreemde vertoning, je kunt dit niet voorstellen als je nog nooit in een onderontwikkeld land bent geweest.

We werden echt als gasten behandeld, we mochten foto's maken, we kregen te drinken en koekjes aangeboden. Ook werd ons offertjes aangeboden maar dat werd beleefd geweigerd gezien het feit dat de grote bromvliegen om het vlees/fruit etc. zat.
Toen nog een buur bezocht van de chauffeur, zijn broer. Nou, dat woonerf zag er niet uit. Hutjes, varkentjes, donkere ruimten, vies smerig, echt zielig. Daarna naar Pandan House terug, na mate we meer zien begrijpen we nu hoe mooi en schoon Pandan House (omgeving) is. Altijd een beetje wind, geen muggen en Nederlandse maatstaven m.b.t. service en hygiene. 's Avonds een diner.

Woensdag 28 november 2001
Ontbijt etc. Reina is samen met Raka de gastvrouw, op de BROMFIETS naar de markt gegaan. Ja, ja, een oude vrouw van 66 jaar op de bromfiets… (hahaha). Ze heeft er plezier aan gehad en heeft met verbazing weer over de markt gelopen. Drukte alom, veel mensen die snel over de markt krioelden, vieze dingen zoals vis met vliegen, vlees met vliegen, volle rioolgoten, kleine varkentjes die vastgebonden waren aan de poten en die tussen vier plankjes opgeborgen waren, en ga zo maar door. Echt een Aziatische markt. Daarna gezamelijk koffie en geluierd. Miene is vandaag verhuisd naar de bungalow, een huisje voor haar zelf.

Donderdag 29 november 2001
Ontbijt etc. Daarna om 9.30 uur in de auto en op zoek naar een exportbedrijf die tropische vissen verhandeld. Niet te vinden, helaas. Zou mooi zijn geweest gezien de prachtige gekleurde vissen en kleine haaien. Maar goed, toen maar naar het strand in Amed. Een klein visserdorpje, met zoutwinning als industrie (houten planken die in de oceaan werden gelegd en water opzuigen en daarna aan het strand worden gedroogd, resultaat zoutkorrels op het hout). Hier was niets te doen, bijna geen toeristen. Veel vissersbootjes aan een ZWART strand (zwarte grind vanwege vulkaangesteente). Piet (jawel PIET) en Miene en Reina zijn weer in een bootje gestopt om de Indische Oceaan te bevaren. Fred en Nyoman (chauffeur) hebben gesnorkeld. Miene en Reina hebben nog een model vissersbootje gekocht (ieder een) voor de kleinkids. Op de terugtocht met de auto was het op de weg wel heel erg druk. Vele Balinese mensen vierden "de volle maan" d.v.m. processies naar de oceaan om daar heilig water te halen en weer terug te keren naar hun kampongs. Een hele kleurrijke menigte, op de weg wandelend en vele auto’s vol met gemaakte offertjes voor de goden. Echt Bali dus. Thuis nog wat lekker nageluierd, souveniers gekocht bij Raka (de gastvrouw) en wat lekkers gedronken op de veranda. Daarna dinner en een lekkere avond.

Vrijdag 30 november 2001
Ontbijt en daarna zijn we begonnen met een masage, Fred en Reina. Miene, onze tweede oude taart van 70 jaar, ging met Raka achter op de bromfiets naar de markt. Ze werd uitgezwaaid, op de foto gezet en heeft er enorm van genoten. Ze heeft samen met Raka, de gastvrouw, de markt bezocht en de ouders van Raka. Een ervaring appart, dit moet je een keer meegemaakt hebben (zie hetzelfde verhaal van Reina).

Zoals jullie weten, wordt er hard gewerkt door een aantal kampong bewoners, aan het verven van de daken van Pandan House. Wat wil nou het geval, het dak van de bungalow, waar Miene nu logeert, werd geverfd maar een pot verf viel op het dak om. En… de verf lekte door het plafond op de vloer, precies naast het bed, de schoenen, de koffer etc. Alsof de Balinese goden het zo wilden, bescherming voor de eigendommen van Miene (als je dit geloofd).

Lunch, een kop soep en daarna met Raka door de sawa’s gewandeld. Eigenlijk niet zo heel ver gelopen, wel in tijd een wandeling van anderhalf uur. Piet, Reina, Miene, Raka en Fred, op een rijtje door de sawa’s op de sawa paadjes. Leuk om te zien door anderen en een bezienswaardigheid van de Balinese mensen. We werden uitgenodigd om te kijken naar een kleine ceremonie waarbij een vrouw offers bracht voor de goden en daarmee de rijstoogst beschermde. Ze vroeg ons om te wachten en ja hoor, we werden verwend met een aantal koekjes en vruchten. Daarna verder gewandeld, ons verbaasd over de manier waarop de mussen werden weggejaagd. Touwen door de sawa’s, met daaraan plastiek zakken maar ook rammelaars en tuimelaars waardoor met geluid en beweging de mussen werden verjaagd als de man aan de touwen trok (vandaar het gezegde aan de touwtjes trekken, de baas zijn). Grappig om te zien en hele mooie vergezichten over de sawa’s richting oceaan. Terugtocht werd gestart bij een waterbron, waar we pootje hebben gebaad, en vandaaruit terug naar Pandan House. Onderweg kwamen we hutjes, huisjes, varkens, koetjes, hondjes, beekjes, fruitbomen, mensen, akkerland tegen, een genot om mee te maken. Piet, ondertussen had hij het erg warm, werd een beetje uitgedaagd door Raka. Charmant hield hij steeds de hand van Reina vast als er een grote sprong gemaakt moest worden. Bijna thuis, ja hoor, Piet liep er vandoor. Nodig naar de toilet moest hij en Raka schreeuwde TUAN, HERE IS YOUR WIFE NOT THERE….Thuis aangekomen kregen we wat te drinken, mango uit de eigen tuin en een Nederlandse rookworst te eten.

Ondertussen werd er nog steeds gewerkt aan Pandan House. Het werk schiet op en de daken zien er stralend mooi rood uit. Ook het eethuis is bijna klaar, de stoelen opnieuw gebeitst en de muren gesaust.

Het diner wordt inmiddels gemaakt en de avond staat te wachten…